A — B

A — reti­nol lub beta-karoten, wita­mina wpły­wa­jąca na wzrost i ogólny roz­wój orga­ni­zmu, two­rze­nie kości, wzrok i utrzy­my­wa­nie pra­wi­dło­wej struk­tury skóry. Chroni przed nowo­two­rami i cho­ro­bami serca. Naj­bo­gat­sze źródła: mar­chew, boćwina, dynia, gro­szek zie­lony, szpi­nak, szczaw, sałata, morele, ryby mor­skie, tran, wątroba wołowa i wie­przowa, masło, żółtko jaj, oleje roślinne.

B1 — tia­mina. Odpo­wiada za pro­duk­cję czer­wo­nych krwi­nek, funk­cjo­no­wa­nie serca i mię­śni oraz za prze­miany meta­bo­liczne glu­kozy we krwi. Naj­bo­gat­sze źródła: droż­dże, płatki owsiane, groch, fasola, ziem­niaki, pie­czywo peł­no­ziar­ni­ste, orze­chy, mięso wie­przowe, wątroba wie­przowa i cie­lęca, jaja. Mleko Syl­wetka zawiera dużą ilość tej witaminy.

B2 — rybo­fla­wina. Odpo­wiada za funk­cjo­no­wa­nie skóry i błon śluzo­wych oraz za pro­duk­cję związ­ków wyso­ko­ener­ge­tycz­nych. Znaj­duje się w: droż­dżach, jajach, mar­chwi, w chle­bie bia­łym, mleku, psze­nicy, szpi­naku, wątro­bie wie­przo­wej i cie­lę­cej, w żółtym serze.

B5 — kwas pan­to­te­nowy. Wita­mina ta chroni przed infek­cjami, odpo­wiada za pra­wi­dłową budowę skóry i wło­sów, bie­rze udział w meta­bo­li­zmie tłusz­czów, węglo­wo­da­nów oraz bia­łek. Naj­więk­sze źródła: droż­dże, jaja, płatki owsiane, mleko, ziem­niaki, szpi­nak, mar­chew, kapu­sta, peł­no­ziar­ni­sty chleb, wątroba wie­przowa i cielęca.

B6 — piry­dok­syna. Bie­rze udział w pro­duk­cji czer­wo­nych i bia­łych krwi­nek. Wita­mina ta jest zawarta w: rybach, mię­sie woło­wym i wie­przo­wym, w ziem­nia­kach, mar­chwi, mleku, kapu­ście, droż­dżach. Mleko Syl­wetka zawiera dużą ilość tej witaminy.

B12 — koba­la­mina. Wita­mina odpo­wiada za pra­wi­dłowe funk­cjo­no­wa­nie układu ner­wo­wego i two­rze­nie czer­wo­nych krwi­nek. Naj­bo­gat­sze źródła: wątroba wołowa i wie­przowa, nerki wołowe i wie­przowe, ryby, woło­wina, cie­lę­cina, bara­nina, żółtko jaja i żółte sery.

B9 — kwas foliowy. Wita­mina ta regu­luje pro­cesy meta­bo­liczne w orga­ni­zmie oraz zapo­biega cho­ro­bom serca i miaż­dżycy. Bie­rze udział w two­rze­niu czer­wo­nych komó­rek krwi. Źródła: wątroba wołowa, dynia, gro­szek zie­lony, kapu­sta, ziem­niaki, nać bura­ków i kasza jęcz­mienna, droż­dże, mleko oraz jaja. Mleko Syl­wetka zawiera dużą ilość tej witaminy.

Białko — pod­sta­wowy ele­ment we wszyst­kich żywych komór­kach. Jest wyko­rzy­sty­wane w budo­wie hor­mo­nów, enzy­mów, ukła­dów trans­por­tu­ją­cych. Zapo­trze­bo­wa­nie na białko zależy od indy­wi­du­al­nych potrzeb każ­dego czło­wieka i jego dzien­nej aktyw­no­ści. Jest tra­wione począt­kowo w żołądku, póź­niej w jeli­cie cien­kim, a meta­bo­li­zo­wane na mate­riał budul­cowy w wątro­bie. Nad­miar, nie zużyty na naprawę komó­rek, wzrost, czy źródło ener­gii zostaje prze­kształ­cony w tłuszcz i prze­cho­wy­wany. Przy­kłady pro­duk­tów wyso­ko­biał­ko­wych: tłu­ste mięso, jaja, masło orze­chowe, mleko, żółty ser, czer­wona fasola.

C — D

C — kwas askor­bi­nowy. Wita­mina ta jest odpo­wie­dzialna za pro­duk­cję kola­genu i bia­łek w orga­ni­zmie. Dodat­kowo sprzyja pra­wi­dło­wemu roz­wo­jowi kości oraz zwięk­sza wydaj­ność układu odpor­no­ścio­wego. Źródła: kapu­sta, chrzan, bro­kuły, gro­szek, rzod­kiewka, bro­kuły, bruk­selka, gro­szek zie­lony, ziem­niaki, pomi­dory, rzepa, kala­fior, malina, tru­skawka, poma­rańcz, cytryna, grejp­frut, dzika róża, porzeczki, agrest oraz rabarbar.

Cynk - mikro­ele­ment obecny w enzy­mach, uczest­ni­czą­cych w prze­mia­nie bia­łek i węglo­wo­da­nów. Bie­rze także udział w mine­ra­li­za­cji kości oraz wspo­maga układ odpor­no­ściowy. Pełni ogromną rolę w regu­la­cji ciśnie­nia krwi i rytmu serca. Zwięk­sza odpor­ność dziecka. Znaj­duje się w: mleku Mamo, rosnę!, rybach, ostry­gach, jajach, warzy­wach oraz w ziar­ni­stej musztardzie.

Chrom — jest nie­zbędny dla nor­mal­nego roz­woju orga­ni­zmu czło­wieka. Bie­rze udział w pro­duk­cji insu­liny i w trans­por­cie ami­no­kwa­sów do komó­rek. Zapo­biega oty­ło­ści — ogra­ni­cza odkła­da­nie tłusz­czów. Źródła chromu: wątroba cie­lęca, kur­czaki, bro­kuły, sok wino­gro­nowy, mięso indy­cze, olej, kiełki psze­nicy, owoce morza, peł­no­ziar­ni­sty chleb, ser, jaja, wątroba, nerki wie­przowe, ryby, sałata.

D — kal­ci­fe­rol. Uła­twia absorp­cję wap­nia. Wpływa na mine­ra­li­za­cję kości i prze­miany wap­nia oraz fos­fo­ra­nów. Znaj­duje się w: serach żółtych, maśle, świe­żych jajach, rybach mor­skich, tra­nie, węgo­rzu, śledziu, makreli, łoso­siu, wątro­bie wie­przo­wej i woło­wej. Mleko Junior pokrywa 76% dzien­nego zapo­trze­bo­wa­nia na tę wita­minę. Mleko Syl­wetka dostar­cza kobie­tom 38% dzien­nego spo­ży­cia tej witaminy.

E — M

E — toko­fe­rol. Prze­ciw­działa uszko­dze­niom błon komór­ko­wych dzięki pro­ce­som utle­nia­nia, działa ochron­nie przed roz­wo­jem miaż­dżycy. Naj­bo­gat­sze źródła: gro­szek zie­lony, bruk­selka, fasola, kasza jęcz­mienna i gry­czana, zboża, orze­chy, tran, masło, szpa­ragi, kapu­sta, soja, jaja, oleje roślinne, płatki owsiane.

Fos­for - pełni ogromną rolę w prze­wo­dze­niu bodź­ców ner­wo­wych, buduje błony komór­kowe, nerki, serce, ma swój udział w pro­ce­sach meta­bo­licz­nych. Spo­ży­wa­nie odpo­wied­niej ilo­ści fos­foru utrzy­muje pra­wi­dłową struk­turę kości i zębów oraz pH na dobrym pozio­mie. Źródła: ryby, jajka, orze­chy, ziarno, nasiona, mięso.

Jod - jest dostar­czany głów­nie z wodą i poży­wie­niem. Pełni ogromną rolę w pro­ce­sie zapa­mię­ty­wa­nia, wpływa na zdol­ność ucze­nia się. Nie­do­bór u dzieci i mło­dzieży spo­wal­nia wzrost i roz­wój fizyczny. U kobiet brak tego pier­wiastka może utrud­niać utrzy­ma­nie ciąży. Naj­więk­sze źródła: ryby, mleko, sałata, jodo­wana sól.

Lak­toza, zwana cukrem mlecz­nym (z łac. lac — mleko) jest dwu­cu­krem, zbu­do­wa­nym z D-galaktozy i D-glukozy, wystę­pu­ją­cym w mleku ssa­ków. Zawar­tość lak­tozy:
– mleko kro­wie — 4,5%
– mleko ludz­kie — 5,5 — 7,5%

Jest roz­kła­dana przez lak­tazę (enzym) w jeli­cie cien­kim ssa­ków na cukry pro­ste, które nastep­nie ule­gają wchła­nia­niu (absorp­cji jeli­to­wej). Lak­toza pod wpły­wem bak­te­rii mle­ko­wych ulega fer­men­ta­cji z wytwo­rze­niem kwasu mle­ko­wego. Otrzy­muje się ją z ser­watki pod­czas pro­duk­cji sera. Sto­so­wana w prze­my­śle far­ma­ceu­tycz­nym jako wypeł­niacz, w lecz­nic­twie, prze­my­śle spo­żyw­czym i w pirotechnice.

Lak­taza - enzym roz­kła­da­jący lak­tozę na mono­cu­kry: galak­tozę i glu­kozę. Nie­do­bór tego enzymu powo­duje zespół obja­wów okre­śla­nych jako nie­to­le­ran­cja lak­tozy. W Pol­sce 37% popu­la­cji nie jest w sta­nie tra­wić lak­tozy, przez co może ona powo­do­wać przy­kre objawy.

Magnez - pełni funk­cję spra­wo­wa­nia kon­troli nad utrzy­my­wa­niem odpo­wied­niego ciśnie­nia krwi oraz odgrywa ogromną rolę w roz­woju dziecka – działa rege­ne­ru­jąco, przy­czy­nia się do pra­wi­dło­wego dzia­ła­nia układu ner­wo­wego, zmniej­sza nad­po­bu­dli­wość, zwal­cza uczu­le­nia. Prze­ciw­działa także zabu­rze­niom wzro­stu i próch­nicy zębów. Źródła: mleko Mamo, rosnę!, orze­chy, zie­lone warzywa, cze­ko­lada, banany, ziarna zbóż.

N — S

Nie­na­sy­cone kwasy tłusz­czowe — są skład­ni­kami tłusz­czów, pozy­sku­jemy je z poży­wie­nia (mleko Mamo, rosnę! zawiera dużą ilość tego budulca)

1. kwas alfa­li­no­le­nowy — jego źródłem są: tło­czony na zimno olej lniany i rze­pa­kowy, nasiona lnu i rze­paku, sie­mię lniane, orze­chy wło­skie, kiełki psze­nicy.
2. kwas lino­le­nowy — jego źródłem są: tło­czony na zimno olej sojowy i kuku­ry­dziany, nasiona sło­necz­nika, dyni, sezamu i orzechy.

Są nie­zbęd­nym skład­ni­kiem budul­co­wym tka­nek, przy­datne dla pra­wi­dło­wego roz­woju mózgu i układu ner­wo­wego dzieci, biorą udział w trans­por­cie wody i w meta­bo­li­zmie cho­le­ste­rolu. Nie­do­bór może pro­wa­dzić do zaha­mo­wa­nia wzro­stu, utraty masy ciała, wypa­da­nia wło­sów i zwięk­szo­nej podat­no­ści na aler­gie i cho­roby bakteryjne.

Oste­opo­roza - cha­rak­te­ry­zuje się postę­pu­ją­cym ubyt­kiem tkanki kost­nej. W cho­ro­bie tej klu­czową rolę odgrywa pro­fi­lak­tyka – dieta bogata wapń i wita­minę D oraz zdrowy tryb życia.

Potas - jest bez­po­śred­nio zwią­zany z sodem i dba o pra­wi­dłową gospo­darkę wodną orga­ni­zmu. Jest nie­zbędny do pra­wi­dło­wego spa­la­nia węglo­wo­da­nów i bia­łek. Naj­waż­niej­sze źródła: cytrusy, banany, ziem­niaki, drób, ryby, prze­twory mleczne.

PP - regu­luje poziom cukru we krwi i odpo­wiedni poziom cho­le­ste­rolu. Źródła: droż­dże, ziem­niaki, kapu­sta, cytrusy, mar­chew, jabłka, mięso wołowe i wieprzowe.

Sód - regu­luje gospo­darkę wodną naszego orga­ni­zmu. Bie­rze udział w meta­bo­li­zmie bia­łek i węglo­wo­da­nów, utrzy­muje ciśnie­nie w naczy­niach na odpo­wied­nim pozio­mie. Główne źródła: mięso, pro­dukty mleczne, ryby, sól doda­wana do potraw.

T — Z

Tłusz­cze - ina­czej lipidy, nie­roz­pusz­czalne w wodzie, są naj­bar­dziej skon­cen­tro­wa­nym źródłem ener­gii, z 1 g powstaje aż 9 kcal. Nagro­ma­dzone w tkance chro­nią przed nad­mier­nym wydzie­la­niem cie­pła, zapo­bie­gają prze­miesz­cza­niu się narzą­dów wewnętrz­nych, są maga­zy­nem wody — jest jej w tkance tłusz­czo­wej pra­wie 50%. Są poza tym cen­nym źródłem wita­min: A, D, E, K oraz nie­na­sy­co­nych kwa­sów tłusz­czo­wych. Peł­nią funk­cję budul­cową. Powinny dostar­czać ok. 30% war­to­ści ener­ge­tycz­nej dzien­nej por­cji jedze­nia doro­słego człowieka.

Wita­miny - nie­zbędne skład­niki żywie­nia czło­wieka. Nie są wytwa­rzane przez orga­nizm i muszą być dostar­czane z poży­wie­niem lub w razie potrzeby w postaci pre­pa­ra­tów farmaceutycznych.

Węglo­wo­dany - są naj­waż­niej­szym źródłem ener­gii w odży­wia­niu. W dzien­nym zapo­trze­bo­wa­niu kalo­rycz­nym poziom tych związ­ków powi­nien sta­no­wić ok. 60%. W przy­padku nie­do­boru orga­nizm zużywa białko w celu pobra­nia ener­gii. Naj­bo­gat­sze źródła to: mąka, kasze, pie­czywo, groch, fasola, ziem­niaki, cukier.

Wapń - jest skład­ni­kiem kości i ścian komór­ko­wych. Prze­nosi impulsy ner­wowe, regu­luje krzep­nię­cie krwi, rytm serca i wchła­nia­nie wita­miny B12. Redu­kuje groźbę wystę­po­wa­nia oste­opo­rozy u doro­słych, u dzieci zmniej­sza pro­blemy z uzę­bie­niem, łamli­wo­ścią kości oraz kło­poty ze wzro­stem. Znaj­duje się w: fasoli, gro­chu, bura­kach, kapu­ście wło­skiej, we wszyst­kich pro­duk­tach nabia­ło­wych oprócz masła. Mleko Junior pokrywa 90% dzien­nego zapo­trze­bo­wa­nia na ten pierwiastek.

Żelazo - jest nie­zbędne do pra­wi­dło­wego funk­cjo­no­wa­nia orga­ni­zmu. Jego głów­nym źródłem jest hemo­glo­bina, czer­wony barw­nik krwi, który pełni funk­cję prze­no­sze­nia tlenu. Pier­wia­stek ten jest skład­ni­kiem wielu enzy­mów i bia­łek, bio­rą­cych udział w meta­bo­li­zmie. Żelazo wspo­maga wzrost, zwięk­sza odpor­ność, zmniej­sza objawy zmę­cze­nia. Zapo­biega ane­mii u dzieci. Mamo, rosnę! zawiera 25 razy wię­cej tego pier­wiastka niż tra­dy­cyjne mleko. Kobiety tracą pra­wie dwu­krot­nie wię­cej żelaza niż męż­czyźni. Nie­do­bór może spo­wo­do­wać wypa­da­nie wło­sów, łamli­wość paznokci, zawroty głowy.