A — B

A — retinol lub beta-karoten, witamina wpływająca na wzrost i ogólny roz­wój organizmu, tworzenie kości, wzrok i utrzymywanie prawidłowej struk­tury skóry. Chroni przed nowotworami i chorobami serca. Naj­bogat­sze źródła: mar­chew, boćwina, dynia, groszek zielony, szpinak, szczaw, sałata, morele, ryby mor­skie, tran, wątroba wołowa i wieprzowa, masło, żółtko jaj, oleje roślinne.

B1 — tiamina. Odpowiada za produk­cję czer­wonych krwinek, funk­cjonowanie serca i mięśni oraz za prze­miany metaboliczne glukozy we krwi. Naj­bogat­sze źródła: droż­dże, płatki owsiane, groch, fasola, ziem­niaki, pieczywo peł­noziar­niste, orzechy, mięso wieprzowe, wątroba wieprzowa i cielęca, jaja. Mleko Syl­wetka zawiera dużą ilość tej witaminy.

B2 — ryboflawina. Odpowiada za funk­cjonowanie skóry i błon śluzowych oraz za produk­cję związ­ków wysokoener­getycz­nych. Znaj­duje się w: droż­dżach, jajach, mar­chwi, w chlebie białym, mleku, pszenicy, szpinaku, wątrobie wieprzowej i cielęcej, w żółtym serze.

B5 — kwas pan­totenowy. Witamina ta chroni przed infek­cjami, odpowiada za prawidłową budowę skóry i włosów, bierze udział w metabolizmie tłusz­czów, węglowodanów oraz białek. Naj­więk­sze źródła: droż­dże, jaja, płatki owsiane, mleko, ziem­niaki, szpinak, mar­chew, kapusta, peł­noziar­nisty chleb, wątroba wieprzowa i cielęca.

B6 — pirydok­syna. Bierze udział w produk­cji czer­wonych i białych krwinek. Witamina ta jest zawarta w: rybach, mięsie wołowym i wieprzowym, w ziem­niakach, mar­chwi, mleku, kapu­ście, droż­dżach. Mleko Syl­wetka zawiera dużą ilość tej witaminy.

B12 — kobalamina. Witamina odpowiada za prawidłowe funk­cjonowanie układu ner­wowego i tworzenie czer­wonych krwinek. Naj­bogat­sze źródła: wątroba wołowa i wieprzowa, nerki wołowe i wieprzowe, ryby, wołowina, cielęcina, baranina, żółtko jaja i żółte sery.

B9 — kwas foliowy. Witamina ta reguluje procesy metaboliczne w organizmie oraz zapobiega chorobom serca i miaż­dżycy. Bierze udział w tworzeniu czer­wonych komórek krwi. Źródła: wątroba wołowa, dynia, groszek zielony, kapusta, ziem­niaki, nać buraków i kasza jęcz­mienna, droż­dże, mleko oraz jaja. Mleko Syl­wetka zawiera dużą ilość tej witaminy.

Białko — pod­stawowy element we wszyst­kich żywych komór­kach. Jest wykorzystywane w budowie hor­monów, enzymów, układów trans­por­tujących. Zapotrzebowanie na białko zależy od indywidual­nych potrzeb każ­dego człowieka i jego dzien­nej aktyw­no­ści. Jest trawione począt­kowo w żołądku, póź­niej w jelicie cien­kim, a metabolizowane na materiał budul­cowy w wątrobie. Nad­miar, nie zużyty na naprawę komórek, wzrost, czy źródło ener­gii zostaje prze­kształ­cony w tłuszcz i prze­chowywany. Przy­kłady produk­tów wysokobiał­kowych: tłuste mięso, jaja, masło orzechowe, mleko, żółty ser, czer­wona fasola.

C — D

C — kwas askor­binowy. Witamina ta jest odpowiedzialna za produk­cję kolagenu i białek w organizmie. Dodat­kowo sprzyja prawidłowemu roz­wojowi kości oraz zwięk­sza wydaj­ność układu odpor­no­ściowego. Źródła: kapusta, chrzan, brokuły, groszek, rzod­kiewka, brokuły, bruk­selka, groszek zielony, ziem­niaki, pomidory, rzepa, kalafior, malina, truskawka, pomarańcz, cytryna, grejp­frut, dzika róża, porzeczki, agrest oraz rabarbar.

Cynk - mikroelement obecny w enzymach, uczest­niczących w prze­mianie białek i węglowodanów. Bierze także udział w mineralizacji kości oraz wspomaga układ odpor­no­ściowy. Pełni ogromną rolę w regulacji ciśnienia krwi i rytmu serca. Zwięk­sza odpor­ność dziecka. Znaj­duje się w: mleku Mamo, rosnę!, rybach, ostrygach, jajach, warzywach oraz w ziar­nistej musztardzie.

Chrom — jest nie­zbędny dla nor­mal­nego roz­woju organizmu człowieka. Bierze udział w produk­cji insuliny i w trans­por­cie aminokwasów do komórek. Zapobiega otyło­ści — ogranicza odkładanie tłusz­czów. Źródła chromu: wątroba cielęca, kur­czaki, brokuły, sok winogronowy, mięso indycze, olej, kiełki pszenicy, owoce morza, peł­noziar­nisty chleb, ser, jaja, wątroba, nerki wieprzowe, ryby, sałata.

D — kal­ciferol. Ułatwia absorp­cję wap­nia. Wpływa na mineralizację kości i prze­miany wap­nia oraz fos­foranów. Znaj­duje się w: serach żółtych, maśle, świeżych jajach, rybach mor­skich, tranie, węgorzu, śledziu, makreli, łososiu, wątrobie wieprzowej i wołowej. Mleko Junior pokrywa 76% dzien­nego zapotrzebowania na tę witaminę. Mleko Syl­wetka dostar­cza kobietom 38% dzien­nego spo­życia tej witaminy.

E — M

E — tokoferol. Prze­ciw­działa uszkodzeniom błon komór­kowych dzięki procesom utleniania, działa ochron­nie przed roz­wojem miaż­dżycy. Naj­bogat­sze źródła: groszek zielony, bruk­selka, fasola, kasza jęcz­mienna i gryczana, zboża, orzechy, tran, masło, szparagi, kapusta, soja, jaja, oleje roślinne, płatki owsiane.

Fos­for - pełni ogromną rolę w prze­wodzeniu bodź­ców ner­wowych, buduje błony komór­kowe, nerki, serce, ma swój udział w procesach metabolicz­nych. Spo­żywanie odpowied­niej ilo­ści fos­foru utrzymuje prawidłową struk­turę kości i zębów oraz pH na dobrym poziomie. Źródła: ryby, jajka, orzechy, ziarno, nasiona, mięso.

Jod - jest dostar­czany głów­nie z wodą i pożywieniem. Pełni ogromną rolę w procesie zapamiętywania, wpływa na zdol­ność uczenia się. Nie­do­bór u dzieci i młodzieży spo­wal­nia wzrost i roz­wój fizyczny. U kobiet brak tego pier­wiastka może utrud­niać utrzymanie ciąży. Naj­więk­sze źródła: ryby, mleko, sałata, jodowana sól.

Lak­toza, zwana cukrem mlecz­nym (z łac. lac — mleko) jest dwucukrem, zbudowanym z D-galaktozy i D-glukozy, występującym w mleku ssaków. Zawar­tość lak­tozy:
– mleko krowie — 4,5%
– mleko ludz­kie — 5,5 — 7,5%

Jest roz­kładana przez lak­tazę (enzym) w jelicie cien­kim ssaków na cukry proste, które nastep­nie ulegają wchłanianiu (absorp­cji jelitowej). Lak­toza pod wpływem bak­terii mlekowych ulega fer­men­tacji z wytworzeniem kwasu mlekowego. Otrzymuje się ją z ser­watki pod­czas produk­cji sera. Stosowana w prze­myśle far­maceutycz­nym jako wypeł­niacz, w lecz­nic­twie, prze­myśle spo­żyw­czym i w pirotechnice.

Lak­taza - enzym roz­kładający lak­tozę na monocukry: galak­tozę i glukozę. Nie­do­bór tego enzymu powoduje zespół objawów określanych jako nie­toleran­cja lak­tozy. W Pol­sce 37% populacji nie jest w stanie trawić lak­tozy, przez co może ona powodować przy­kre objawy.

Magnez - pełni funk­cję sprawowania kon­troli nad utrzymywaniem odpowied­niego ciśnienia krwi oraz odgrywa ogromną rolę w roz­woju dziecka – działa regenerująco, przy­czynia się do prawidłowego działania układu ner­wowego, zmniej­sza nad­pobudliwość, zwal­cza uczulenia. Prze­ciw­działa także zaburzeniom wzrostu i próch­nicy zębów. Źródła: mleko Mamo, rosnę!, orzechy, zielone warzywa, czekolada, banany, ziarna zbóż.

N — S

Nienasycone kwasy tłusz­czowe — są skład­nikami tłusz­czów, pozyskujemy je z pożywienia (mleko Mamo, rosnę! zawiera dużą ilość tego budulca)

1. kwas alfalinolenowy — jego źródłem są: tłoczony na zimno olej lniany i rzepakowy, nasiona lnu i rzepaku, siemię lniane, orzechy włoskie, kiełki pszenicy.
2. kwas linolenowy — jego źródłem są: tłoczony na zimno olej sojowy i kukurydziany, nasiona słonecz­nika, dyni, sezamu i orzechy.

Są nie­zbęd­nym skład­nikiem budul­cowym tkanek, przy­datne dla prawidłowego roz­woju mózgu i układu ner­wowego dzieci, biorą udział w trans­por­cie wody i w metabolizmie cholesterolu. Nie­do­bór może prowadzić do zahamowania wzrostu, utraty masy ciała, wypadania włosów i zwięk­szonej podat­no­ści na aler­gie i choroby bakteryjne.

Osteoporoza - charak­teryzuje się postępującym ubyt­kiem tkanki kost­nej. W chorobie tej kluczową rolę odgrywa profilak­tyka – dieta bogata wapń i witaminę D oraz zdrowy tryb życia.

Potas - jest bez­pośred­nio związany z sodem i dba o prawidłową gospodarkę wodną organizmu. Jest nie­zbędny do prawidłowego spalania węglowodanów i białek. Naj­waż­niej­sze źródła: cytrusy, banany, ziem­niaki, drób, ryby, prze­twory mleczne.

PP - reguluje poziom cukru we krwi i odpowiedni poziom cholesterolu. Źródła: droż­dże, ziem­niaki, kapusta, cytrusy, mar­chew, jabłka, mięso wołowe i wieprzowe.

Sód - reguluje gospodarkę wodną naszego organizmu. Bierze udział w metabolizmie białek i węglowodanów, utrzymuje ciśnienie w naczyniach na odpowied­nim poziomie. Główne źródła: mięso, produkty mleczne, ryby, sól dodawana do potraw.

T — Z

Tłusz­cze - ina­czej lipidy, nie­roz­pusz­czalne w wodzie, są naj­bar­dziej skon­cen­trowanym źródłem ener­gii, z 1 g powstaje aż 9 kcal. Nagromadzone w tkance chronią przed nad­mier­nym wydzielaniem ciepła, zapobiegają prze­miesz­czaniu się narządów wewnętrz­nych, są magazynem wody — jest jej w tkance tłusz­czowej prawie 50%. Są poza tym cen­nym źródłem witamin: A, D, E, K oraz nienasyconych kwasów tłusz­czowych. Peł­nią funk­cję budul­cową. Powinny dostar­czać ok. 30% war­to­ści ener­getycz­nej dzien­nej por­cji jedzenia dorosłego człowieka.

Witaminy - nie­zbędne skład­niki żywienia człowieka. Nie są wytwarzane przez organizm i muszą być dostar­czane z pożywieniem lub w razie potrzeby w postaci preparatów farmaceutycznych.

Węglowodany - są naj­waż­niej­szym źródłem ener­gii w odżywianiu. W dzien­nym zapotrzebowaniu kalorycz­nym poziom tych związ­ków powinien stanowić ok. 60%. W przy­padku nie­do­boru organizm zużywa białko w celu pobrania ener­gii. Naj­bogat­sze źródła to: mąka, kasze, pieczywo, groch, fasola, ziem­niaki, cukier.

Wapń - jest skład­nikiem kości i ścian komór­kowych. Prze­nosi impulsy ner­wowe, reguluje krzep­nięcie krwi, rytm serca i wchłanianie witaminy B12. Redukuje groźbę występowania osteoporozy u dorosłych, u dzieci zmniej­sza problemy z uzębieniem, łamliwo­ścią kości oraz kłopoty ze wzrostem. Znaj­duje się w: fasoli, grochu, burakach, kapu­ście włoskiej, we wszyst­kich produk­tach nabiałowych oprócz masła. Mleko Junior pokrywa 90% dzien­nego zapotrzebowania na ten pierwiastek.

Żelazo - jest nie­zbędne do prawidłowego funk­cjonowania organizmu. Jego głów­nym źródłem jest hemoglobina, czer­wony barw­nik krwi, który pełni funk­cję prze­noszenia tlenu. Pier­wiastek ten jest skład­nikiem wielu enzymów i białek, biorących udział w metabolizmie. Żelazo wspomaga wzrost, zwięk­sza odpor­ność, zmniej­sza objawy zmęczenia. Zapobiega anemii u dzieci. Mamo, rosnę! zawiera 25 razy więcej tego pier­wiastka niż tradycyjne mleko. Kobiety tracą prawie dwukrot­nie więcej żelaza niż męż­czyźni. Nie­do­bór może spo­wodować wypadanie włosów, łamliwość paznokci, zawroty głowy.